Chào mừng bạn đến với Website Trung Tâm Khuyến Nông Quảng Trị

Danh ngôn - Tục ngữ

Liên kết

Trang nhất » Thuỷ sản

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NGHỀ CHẾ BIẾN CÁ HẤP TẠI QUẢNG TRỊ
Ngày tạo: 10/10/2019   Lượt xem: 29

 

Nghề chế biến cá hấp tại Quảng Trị đã hình thành từ năm 2005, ban đầu chỉ 3 cơ sở chế biến (lò hấp) tại xã Gio Việt. Đến năm 2016 đã tăng lên 136 lò hấp, hàng năm sản xuất khoảng 15.000 tấn nguyên liệu cá nục/cá cơm. Nghề cá hấp đã giải quyết cho hàng ngàn lao động, đặc biệt là lao động nữ. Đến đầu năm 2019 giảm còn 73 lò hấp, với công suất 170-200 tấn nguyên liệu/năm/lò hấp, tập trung chủ yếu ở các xã/thị trấn ven biển (xã Gio Việt: 35 lò hấp, TT.Cửa Việt: 32 lò hấp, TT.Cửa Tùng: 4 lò hấp, Triệu An: 2 lò hấp).

 

1.Thực trạng nghề chế biến cá hấp:

Chế biến cá hấp là một nghề mang lại hiệu quả kinh tế cao, thu nhập của mỗi cơ sở (lò hấp) từ 230 - 280 triệu đồng/năm (trừ tất cả các chi phí và khấu hao nhà xưởng). Thời gian chế biến từ tháng 12 năm trước đến tháng 9 năm sau. Kỹ thuật chế biến khá đơn giản, chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào đơn đặt hàng của chủ thu gom. Sản phẩm đầu ra là cá nục khô và cá cơm khô. Để xây dựng một lò hấp thông thường thì cần vốn đầu tư  xây dựng nhà xưởng, mua sắm dụng cụ thiết bị khoảng 350 - 620 triệu và vốn lưu động sản xuất khoảng 80 - 150 triệu đồng. Nhân công lao động từ 8 - 12 người/lò hấp, số nhân công này phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và công suất của lò hấp.

Tuy nhiên, nghề chế biến cá hấp tại Quảng Trị đang gặp một số khó khăn, đó là:

      - Nguồn nguyên liệu: Các lò hấp thu mua nguyên liệu từ tàu cá xa bờ của tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, TT.Huế, Quảng Ngãi, Bình Định khai thác với nghề pha xúc kết hợp ánh sáng hoặc nghề vây rút kết hợp ánh sáng. Để mua được nguyên liệu chế biến thì các lò hấp phải đầu tư một số tiền (gọi là đầu nậu) vào các tàu khai thác xa bờ nói trên để được ưu tiên thu mua hoặc nhờ mối quan hệ bà con hay quen biết trong trong làm ăn. Vì thế, các lò hấp cạnh tranh nhau rất mạnh trong thu mua nguyên liệu, có một số cơ sở buộc phải ngừng sản xuất vì thiếu vốn không mua được cá.

- Mặt bằng sản xuất: Các lò hấp nằm trong khu dân cư, chủ yếu tận dụng phần đất của gia đình hoặc thuê mượn phần đất trống của những nhà liền kề để xây dựng lò hấp và làm sân phơi, thậm chí phơi trên đường đi. Nên một số lò hấp không mở rộng được quy mô sản xuất.

- Nhà xưởng, thiết bị: Các lò hấp xây dựng nhà xưởng không chắn nên mỗi mùa mưa bão đi qua thường bị hư hỏng nặng, chưa đảm bảo cho vệ sinh ATTP và an toàn lao động. Đặc biệt tại công đoạn hấp cá nhiệt độ rất cao từ 37 - 500C và bố trí nồi hấp chưa hợp lý, nên đã có nhiều tai nạn xảy ra như: bỏng tay chân do nước nóng, do than nóng, có trường hợp chết người. Cần cải tiến nhà xưởng và dụng cụ thiết bị sản xuất.

- Nhiên liệu đốt: Các lò hấp sử dụng nhiên liệu đốt (làm nóng nước trong nồi để hấp chín cá) là củi than nên ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động do khói nóng bốc lên. Môi trường sản xuất và môi trường sống xum quanh cũng bị ảnh hưởng. Mặt khác nhiên liệu củi đốt sử dụng cho sản xuất là rất lớn, mỗi lò hấp dùng khoảng 180m3 củi/năm (trung bình cứ hấp chín 1tấn cá phải cần 1m3 củi đốt, giá 500.000đ/1m3). Củi đốt mua và vận chuyển rất kho khăn và cần có bãi đổ. Vì vậy, các lò hấp cần thay thế nhiên liệu củi đốt.

- Chất lượng sản phẩm:  Sân phơi cá là các khoảng đất trống của sân nhà, bên đường hoặc bãi đất hoang, nên sản phẩm chưa đảm bảo vệ sinh ATTP, độ ẩm (độ khô) không đồng đều. Cần phải có sân phơi hợp lý và kiểm tra độ ẩm đạt từ 23 - 27%.

- An toàn lao động: Các chủ lò hấp chưa chú trọng trang bị các dụng cụ bảo hộ lao động và kiến thức về an toàn vệ sinh, an toàn lao động cho nhân công, dẫn đến rất nhiều tai nạn lao động xảy ra.

- Thị trường đầu ra: Sản phẩm là cá nục khô và cá cơm khô chủ yếu bán xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc qua đường tiểu ngạch (chiếm khoảng 97%), còn lại bán ở thị trường trong nước và bán qua Lào, Campuchia. Thời gian qua, phía Trung Quốc đã thắt chặt kiểm tra đường tiểu ngạch, yêu cầu các Công ty/doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu mặt hàng cá khô vào Trung Quốc phải được Trung Quốc cấp mã COD. Hiện tại, các lò hấp ở Quảng Trị chưa chú trong đến an toàn thực phẩm, chưa có hồ sơ truy xuất nguồn gốc, các lô hàng không có giấy chứng nhận chất lượng của cơ quan có thẩm quyền. Các lò hấp đã được Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản Quảng Trị cấp Giấy chứng nhận “Cơ sở sản xuất đủ điều kiện đảm bảo ATTP” và sản phẩm cá khô chỉ bán ở trong nước. 

Cán bộ kỹ thuật trao đổi với hộ dân tại lò hấp Trao đổi kinh nghiệm tại lò hấp cá ở TT.Cửa Việt

2. Giải pháp nhằm phát triển bền vững nghề chế biến cá hấp tại Quảng Trị.

- Đối với nguyên liệu: Các lò hấp thu mua nguyên liệu từ các tàu cá xa bờ có “Giấy chứng nhận Tàu cá đủ điều kiện đảm bảo ATTP” do Chi cục Quản lý chất lượng NLS&TS ở tỉnh cấp (tại Quảng Trị đã có 186 tàu cá > 90CV được cấp GCN). Và nguyên liệu phải có hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

- Đối với nhà xưởng, thiết bị:

+ Xây dựng nhà xưởng chắc chắn, đảm bảo an toàn trong sản xuất và bố trí hệ thống cấp nước/nước thải hợp lý.

+ Cải tiến nồi hấp thông thường bằng nồi hấp sử dụng điện. Nhằm giảm chi phí nhiên liệu và thuận tiện trong chế biến, tăng năng suất sản xuất (Nồi điện hấp cá đã được ứng dụng thử nghiệm hiệu quả tại Quảng Trị).

+ Cơ giới hóa khâu hấp cá bằng cách lắp đặt hệ thống cẩu tời điều khiển tự động. Mục đích giảm công lao động, tăng công suất chế biến, đảm bảo an toàn cho người lao động (Hệ thống cẩu tời đã được ứng dụng hiệu quả tại Quảng Ngãi).

+ Lắp đặt các dàn phơi bằng thép không rĩ, cao cách mặt đất 1m. Mục đích để khi phơi cá nhanh khô, khô đều 2 mặt và đảm bảo vệ sinh ATTP.

+ Xây dựng kho bảo quản lạnh đông để bảo quản bán thành phẩm khi gặp trời mưa hoặc bảo quản sản phẩm chờ xuất bán.

- Thay thế nhiên liệu đốt: Ứng dụng hệ thống điện (điều khiển cẩu tời, đốt nóng nước trong nồi hấp) thay thế nhiên liệu đốt là củi than. Tiền điện để hấp chín 1 tấn cá nguyên liệu giảm 20% so với tiền mua than củi để đốt lò. 

- An toàn lao động: Cần trang bị dụng cụ bảo hộ lao động và kiến thức về an toàn vệ sinh, an toàn lao động cho nhân công.

- Thị trường đầu ra: Để sản phẩm đạt chất lượng đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu, thì cần xây dựng làng nghề chế biến tập trung hoặc thành lập các công ty/doanh nghiệp/hợp tác xã sản xuất, phải đăng ký để được phía nước ngoài cấp mã COD cho sản phẩm cá khô của cơ sở sản xuất. Địa điểm sản xuất phải nằm xa khu dân cư và đủ rộng, các cơ sở sản xuất phải áp dụng HACCP hoặc ít nhất là GMP/SSOP. Sản phẩm phải có hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

Hiện nay, tại Quảng Trị đã có DNTN Tuấn Ngọc đã được Trung Quốc cấp mã COD, nhưng chưa đăng ký mặt hàng cá khô. Tỉnh Quảng Trị đang hỗ trợ cho Doanh nghiệp này tiếp tục đăng ký sản phẩm cá khô sang thị trường Trung Quốc. Thiết nghĩ các cấp, các ngành có liên quan chung tay cùng với người dân để nghề chế biến cá hấp ngày càng phát triển, thúc đẫy nghề khai thác, tạo công ăn việc làm cho người dân, đa dạng hóa các mặt hàng thủy sản Quảng Trị.

 

Nguyễn Thăng Long  - Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị          


Các tin khác:
  • THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NGHỀ CHẾ BIẾN CÁ HẤP TẠI QUẢNG TRỊ -10/10/2019 12:00:00 AM
  • TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN MẶN, LỢ -10/10/2019 12:00:00 AM
  • QUẢNG TRỊ TRIỂN KHAI LẮP ĐẶT THIẾT BỊ GIÁM SÁT HÀNH TRÌNH TÀU CÁ -8/28/2019 12:00:00 AM
  • MỘT SỐ NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA NQ SỐ 36-NQ/TW VỀ “ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG KINH TẾ BIỂN VIỆT NAM ĐÉN 2030, TẦM NHÌN 2045” -8/28/2019 12:00:00 AM
  • THỰC TRẠNG, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH KHAI THÁC THỦY SẢN TẠI TỈNH QUẢNG TRỊ -8/28/2019 12:00:00 AM
  • BAN QUẢN LÝ KHU BẢO TỒN BIỂN ĐẢO CỒN CỎ VỚI CÔNG TÁC CỨU HỘ RÙA BIỂN -8/28/2019 12:00:00 AM
  • GIỚI THIỆU QUI ĐỊNH HỆ THỐNG GIÁM SÁT HÀNH TRÌNH TÀU CÁ -5/21/2019 12:00:00 AM
  • KHAI THÁC ĐI ĐÔI VỚI BẢO VỆ NGUỒN LỢI THỦY SẢN -3/21/2019 12:00:00 AM
  • VĨNH THÁI VỚI CÔNG TÁC BẢO TỒN, BẢO VỆ VÀ CỨU HỘ RÙA BIỂN -1/31/2019 12:00:00 AM
  • ẢNH HƯỞNG MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN ĐẾN NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT, GIẢI PHÁP -7/25/2018 12:00:00 AM
  • TĂNG CƯỜNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CHỐNG KHAI THÁC BẤT HỢP PHÁP, KHÔNG BÁO CÁO VÀ KHÔNG THEO QUI ĐỊNH -7/25/2018 12:00:00 AM
  • MỘT SỐ CÔNG NGHỆ NUÔI TRỒNG THỦY SẢN HIỆN NAY XU THẾ PHÁT TRIỂN NUÔI TÔM TẠI QUẢNG TRỊ -7/25/2018 12:00:00 AM
  • CHẾ BIẾN THỨC ĂN CHO CÁ TỪ CÁC SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP -4/6/2018 12:00:00 AM
  • CÁC GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC “THẺ VÀNG” CỦA ỦY BAN CHÂU ÂU (EC) -2/7/2018 12:00:00 AM
  • QUY ĐỊNH AN TOÀN THỰC PHẨM ĐỐI VỚI CƠ SỞ NHỎ LẺ SẢN XUẤT NƯỚC MẮM -1/16/2018 12:00:00 AM
  • MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG BỆNH CHO ĐỘNG VẬT THỦY SẢN VÀO MÙA MƯA LŨ -11/10/2017 12:00:00 AM
  • HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT NUÔI CÁ RÔ PHI DÒNG ĐƯỜNG NGHIỆP -8/25/2017 12:00:00 AM
  • GIẢI PHÁP KHAI THÁC BỀN VỮNG CHO NGHỀ CÁ QUẢNG TRỊ -8/25/2017 12:00:00 AM
  • GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI TRONG NUÔI TÔM CÁ -3/21/2017 12:00:00 AM
  • KỸ THUẬT CẢI TẠO AO -2/10/2017 12:00:00 AM
  • BẢO TỒN CUA ĐÁ CỒN CỎ – NGƯỜI DÂN LÀ NHÂN TỐ THEN CHỐT! -1/16/2017 12:00:00 AM
  • PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH XUẤT HUYẾT Ở CÁ TRẮM CỎ -10/17/2016 12:00:00 AM
  • TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CHẤT CẤM TRONG CHĂN NUÔI -4/4/2016 12:00:00 AM
  • CÁ DIÊU HỒNG, ĐỐI TƯỢNG NUÔI MỚI TẠI THỊ XÃ QUẢNG TRỊ -11/16/2015 12:00:00 AM
  • NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG MEN VI SINH TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN -9/8/2015 12:00:00 AM
  • THỬ NGHIỆM MÔ HÌNH LƯỚI VÂY MÀNH KHƠI TRÊN TÀU KHAI THÁC HẢI SẢN XA BỜ TẠI QUẢNG TRỊ -2/11/2015 12:00:00 AM
  • GIO LINH: ĐẨY MẠNH KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN THỦY SẢN -5/19/2014 12:00:00 AM
  • Quy phạm thực hành nuôi trồng thủy sản tốt (VietGAP) và áp dụng vào nuôi tôm trên địa bàn tỉnh Quảng Trị -12/4/2013 12:00:00 AM
  • PHÒNG BỆNH TỔNG HỢP CHO THỦY SẢN NUÔI TRONG MÙA HÈ -8/21/2013 12:00:00 AM
  • NUÔI TÔM BẰNG VI SINH TIẾT KIỆM MÀ HIỆU QUẢ -7/19/2013 12:00:00 AM
  • TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ BẢO VỆ VF TÁI TẠO NGUỒN LỢI THỦY SẢN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG -8/21/2013 12:00:00 AM
  • TRUNG TÂM GIỐNG THỦY SẢN ĐẢY MẠNH SẢN XUẤT TÔM GIỐNG CHO NGƯỜI NUÔI -8/22/2013 12:00:00 AM
  • NHÌN LẠI MÔ HÌNH NUÔI BÁN THÂM CANH CÁ RÔ PHI ĐƠN TÍNH ĐỰC THEO HƯỚNG GAP -10/9/2012 12:00:00 AM
  • HIỆU QUẢ MÁY DÒ NGANG (SONAR) TRONG KHAI THÁC THỦY SẢN CHO TÀU CÁ TẠI QUẢNG TRỊ -10/9/2012 12:00:00 AM
  • Gio Linh: TĂNG CƯỜNG PHÁT TRIỂN NUÔI THUỶ SẢN -10/9/2012 12:00:00 AM
  • PHƯƠNG PHÁP BẢO QUẢN VÂN CHUYỄN SỐNG TÔM NUÔI SAU THU HOẠCH -8/15/2012 12:00:00 AM
  • KỸ THUẬT NUÔI CÁ ĐẦU VUÔNG -8/15/2012 12:00:00 AM
  • NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC THỰC HIỆN TỔ NGƯ DÂN ĐOÀN KẾT SẢN XUẤT TRÊN BIỂN -8/14/2012 12:00:00 AM
  • QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HỘI NGHỀ CÁ TỈNH QUẢNG TRỊ -5/24/2012 12:00:00 AM
  • NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA KHU BẢO TỒN BIỂN ĐẢO CỒN CỎ SAU 2 NĂM THÀNH LẬP -5/24/2012 12:00:00 AM
  • THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM ĐỐI VỚI NGHỀ CHẾ BIẾN CÁ HẤP -5/24/2012 12:00:00 AM
  • TRẠI SẢN XUẤT GIỐNG THỦY SẢN NƯỚC NGỌT TRÚC KINH TỔ CHỨC CÔNG TÁC CUNG ỨNG GIỐNG THỦY SẢN NĂM 2012 -3/12/2012 12:00:00 AM
  • TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI NGHỀ CÁ QUẢNG TRỊ VÀ BIỆN PHÁP THÍCH ỨNG -12/22/2011 12:00:00 AM
  • RA QUÂN LÀM SẠCH MÔI TRƯỜNG BIỂN -12/6/2011 12:00:00 AM
  • SẢN XUẤT THỨC ĂN CHO CÁ QUY MÔ HỘ GIA ĐÌNH -11/2/2011 12:00:00 AM
  • MỘT SỐ GIẢI PHÁP NGĂN CHẶN DỊCH BỆNH TRÊN TÔM NUÔI -10/16/2011 12:00:00 AM
  • GAP – HƯỚNG ĐI CHO NUÔI TRỒNG THỦY SẢN BỀN VỮNG -10/17/2011 12:00:00 AM
  • Tiện ích trên Web

    Thống kê truy cập

    Bộ đếm Đang truy cập: 597